میکروکنترلر و پروسسور هر دو قطعات پردازشی مهمی در سیستم‌های الکترونیکی و کامپیوتری هستند که وظیفه پردازش و کنترل داده‌ها را بر عهده دارند، اما تفاوت‌هایی در ساختار و کاربرد دارند.

میکروکنترلر (Microcontroller): یک تراشه کوچک و کامل است که شامل پردازنده (CPU)، حافظه (RAM و ROM) و پورت‌های ورودی و خروجی می‌شود. میکروکنترلرها برای انجام وظایف خاصی طراحی شده‌اند و در دستگاه‌های تعبیه شده (Embedded Systems) مانند ماشین‌های لباسشویی، دستگاه‌های پزشکی، و سیستم‌های کنترل صنعتی به کار می‌روند. میکروکنترلرها به دلیل طراحی کم‌هزینه، مصرف انرژی پایین و سرعت مناسب، برای کارهایی با نیاز به پردازش محدود و پاسخ سریع ایده‌آل هستند.

پروسسور (Processor) یا میکروپروسسور: بخش مرکزی پردازش داده در سیستم‌های کامپیوتری است که فقط از یک پردازنده (CPU) تشکیل شده و به تنهایی فاقد حافظه و ورودی/خروجی است. پروسسورها برای اجرای برنامه‌های پیچیده و پردازش‌های سنگین به حافظه و قطعات جانبی نیاز دارند. از میکروپروسسورها در رایانه‌ها، تلفن‌های هوشمند و سیستم‌های محاسباتی پیشرفته استفاده می‌شود و این قطعات توان پردازشی و انعطاف‌پذیری بالایی دارند.

به طور خلاصه، میکروکنترلرها برای وظایف ساده و دستگاه‌های مستقل مناسب هستند، در حالی که پروسسورها برای کاربردهای پیچیده و پردازش‌های سنگین به کار می‌روند.